Dungeon Master
Thời bấy giờ, Dungeon Master là một cú hit khủng, trở thành tựa game Atari ST bán chạy nhất mọi thời đại và giành được hàng tá giải thưởng, bao gồm cả giải "Đặc biệt cho thành tựu nghệ thuật" từ Computer Gaming World.
Với tôi, Dungeon Master là một trong những game có ảnh hưởng lớn nhất. Tôi chưa bao giờ quên khoảnh khắc đối mặt với tên xác ướp đầu tiên. Hắn ở sau song sắt, tôi có một con dao găm và còn gì vui hơn nữa, ném dao vào xác ướp thật sự có hiệu quả! Ngay lập tức tôi biết rằng đây sẽ là một tựa game đặc biệt.
Dungeon Master là một tựa CRPG mang tính cách mạng với thế giới tựa 3D ở góc nhìn thứ nhất. Người chơi điều khiển một tổ đội 4 nhân vật hoạt động như 1 "blob" (vậy nên mới có từ "blobber"), di chuyển theo thời gian thực từ ô này sang ô khác. Điều khiển 4 nhân vật theo thời gian thực nghe có vẻ khó nhưng game khá chậm, mọi hành động đều cần khoảng thời gian nhất định để thực hiện và có nhiều loại chiêu tấn công với tốc độ khác nhau, do đó không cần phải điên cuồng nhấn nút.
Chiến đấu là khía cạnh yếu nhất của game bởi việc né tránh, tấn công đối thủ rồi lại né tiếp vô cùng đơn giản (Điệu nhảy hai bước lừng danh) nhưng đó là vấn đề chung của mọi RPG thời gian thực (góc nhìn thứ nhất) dựa trên tổ đội và ô lưới – hay còn gọi là "blobber". Ngoài chiến đấu ra thì Dungeon Master là game RPG đi trước thời đại trên hầu hết mọi phương diện.

Nội dung nghe nhìn của game là một tượng đài không ai vượt qua được trong một thời gian dài. DM là một trong những game đầu tiên sử dụng âm thanh 3D, nên bạn có thể dựa vào âm thanh để theo hướng kẻ địch. Và dù chỉ có một loại đồ hoạ hầm ngục xuyên suốt cả game, trông mọi thứ vẫn rất tuyệt.
Dungeon Master cũng là một trong những CRPG đầu tiên bỏ đi hệ thống XP truyền thống, thay vào đó dùng hệ thống nâng cấp kĩ năng theo số lần sử dụng mà sau này dòng game Elder Scrolls cũng tiếp bước. Game có các lớp nhân vật truyền thống với Chiến binh, Tu sĩ, Pháp sư cùng Ninja, và các nhân vật có thể phát triển theo tất cả các lớp. Sử dụng vũ khí cận chiến sẽ tăng cấp cho Chiến binh, dùng vũ khí bắn xa hay ném đồ sẽ tăng cấp cho Ninja, dùng thần chú tăng cấp cho Pháp sư, còn chế thuốc sẽ tăng cấp cho Tu sĩ.
Bạn không tạo nhân vật riêng mà sẽ chọn bốn người hùng từ Sảnh quán quân. Và những người hùng ở đây thật là một đội đa dạng và đầy sắc màu. Ai mà có thể quên được những nhân vật như Hisssssa, Wuuf the Bika hay Halk the Barbarian?
Dungeon Master mang đến đủ loại kẻ địch, từ xương khô và xác ướp đến những cái cây chậm chạp rên rỉ hay chuột, bọ cạp và con giun tím khổng lồ. Và sinh vật khó ưa nhất trong cả đám – Giggler, con quái sẽ chạy lại chỗ tổ đội, ăn cắp 1 vật phẩm rồi chạy đi với tiếng cười khúc khích.
Phần cốt truyện game tương đối ít, nhưng sách hướng dẫn có kèm theo câu truyện nền được chau chuốt để giới thiệu về game. Truyện kể rằng, vào một ngày nọ Grey Lord tìm thấy một viên đá năng lượng, nhưng khi giải phóng nguồn năng lượng này thực thể của ông bị chia làm hai nửa: một pháp sư thánh thiện và Lord Chaos độc ác. Người chơi sẽ vào vai Theron, đồ đệ của Lord Grey, người sẽ chọn và điều khiển bốn vị anh hùng. Nhiệm vụ của họ là vào hầm ngục, tìm Hỏa trượng và ngăn chặn Lord Chaos.

"Chúng tôi đã đoán là Dungeon Master sẽ OK thôi. Tôi nghĩ có lẽ vì chúng tôi đang cố tạo một loại game hoàn toàn mới. Một game có cả hành động thời gian thực và môi trường phong phú. Tôi nghĩ thứ gần nhất với cái mà chúng tôi dang muốn làm là tạo 'mô phỏng giả lập lái máy bay' dạng hầm ngục."
– Wayne Holder, nhà sản xuất của Dungeon Master
Theo sau DM là Chaos Strikes Back (1989), ban đầu được quảng cáo là bản mở rộng nhưng sau lại được phát hành dưới dạng một game riêng biệt. Game cho phép bạn đưa các nhân vật từ DM sang và còn có cả công cụ Champion Editor, cho phép người chơi chỉnh sửa tên và chân dung của Người hùng (từng pixel một).
Chaos Strikes Back tựa như Dungeon Master bản cao cấp với nhiều kẻ địch nguy hiểm, câu đố hại não và hầm ngục 3D có lẽ là phức tạp nhất từng được tạo ra: có 13 tầng liên kết với nhau qua vô số cầu thang và hố bẫy. Theo tôi, đây là game hoàn hảo nhất trong nhánh blobber thời gian thực của CRPG. Giây phút huy hoàng nhất của tôi là lúc đi trên tầng có cả vách tường ảo và những con rồng. Không như tôi, những con rồng có thể nhìn xuyên qua và thậm chí phun lửa qua tường. Nhưng tôi có thể nghe thấy từng tiếng bước chân của rồng, nghĩa là tôi có thể định vị chúng và dùng "Điệu nhảy hai bước" qua những bức tường ảo!

Những game RPG sau này có đồ hoạ đẹp và đa dạng hơn, cùng cốt chuyện đầy đủ và tương tác NPC tốt hơn nhưng không game nào vượt qua được thiết kế cũng như câu đố của Dungeon Master và Chaos Strikes Back.
Một thứ khác khiến DM và CSB khác với những tựa game về sau là sự tương tác với môi trường: từ sử dụng cửa và bẫy đến chặt và ném cầu lửa vào cửa, đến những thứ cơ bản như ném đồ vật qua song sắt. Chẳng hạn như trong DM, một quả cầu lửa có thực thể hữu hình trong hầm ngục và có thể thiêu rụi cửa gỗ hay ném qua cổng dịch chuyển.
Dungeon Master là dấu mốc lớn trong lịch sử ngành game, tạo ra một tiểu thể loại CRPG và truyền cảm hứng cho cả tá bản sao – kể cả sau khi Ultima Underworld ra mắt vào năm 1992 vốn được phát triển dựa trên nền tảng này. Tuy nhiên, tất cả game blobber thời gian thực theo bước sau đó đều tiến đến ngõ cụt. Dù một vài game khá hay, nhưng với tôi tất cả đều nhạt nhẽo khi so với Dungeon Master và Chaos Strikes Back. OC

*Dungeon Master có một cộng đồng fan hâm mộ vẫn còn hoạt động, nơi tạo các bản port (Windows, Java, Mac và Linux), công cụ và hơn trăm hầm ngục tuỳ chỉnh cho DM ở www.dungeon-master.com