MegaTraveller The Zhodani Conspiracy

Tựa RPG cờ bàn Traveller phát hành lần đầu năm 1977 và trở nên khá nổi tiếng vào thập niên 80. Game có các phiên bản như MegaTraveller, T4, T5, Mongoose hay bản chuyển thể cho Hero System, GURPS và d20.

Dựa trên tựa RPG MegaTraveller bút và giấy, The Zhodani Conspiracy có một trong những bộ quy tắc phức tạp nhất trong làng trò chơi điện tử. Không may thay, phức tạp không hẳn là hay và phần lớn game bị chìm nghỉm dưới các quy tắc vô nghĩa, cốt truyện khuôn mẫu cùng hệ thống chiến đấu dù cầm súng trường laser vẫn tẻ nhạt: một tội tày đình cho game khoa học giả tưởng. Khi bắt đầu game (và làm xong phần trắc nghiệm bảo vệ bản quyền), người chơi có thể chọn tự tạo năm nhân vật từ đầu hoặc bắt đầu nhanh với tổ đội có sẵn.

MegaTraveller sở hữu một trong những quy trình tạo nhân vật chi tiết nhất trong lịch sử. Bạn có thể mất đến hàng tiếng ở đây. Sau khi gieo chỉ số (vô số lần), bạn có thể thử đăng kí vào một trong năm quân chúng chính (Lính thuỷ đánh bộ, Bộ binh, Thủy quân, Thương gia và Do thám) hoặc đăng kí nhập ngũ. Và đăng kí vào một nhánh chưa phải đã xong: ví dụ muốn làm Lính thuỷ đánh bộ rất khó và kể cả nếu được nhận, rất có thể bạn sẽ được giao nhiệm vụ làm anh nuôi theo đúng nghĩa đen, phải đứng gọt khoai tây cả kì.

Phần tạo nhân vật vẫn trung thành với bộ quy tắc MegaTraveller cờ bàn với vô vàn lựa chọn: đứt tay cũng có thể tử thương! System Shock 2 về sau cũng bắt chước cơ chế này.

Mỗi kì bạn sẽ học được các kĩ năng mới nhưng thay vì được tự chọn, bạn chọn một hạng mục và game sẽ cho bạn một kĩ năng bất kì. Ví dụ: Phát triển cá nhân có thể trao Thể chất, +1 Khéo léo, Tật xấu, Chiến đấu tay không hoặc Đấu kiếm. Nhưng một vài kĩ năng còn có thể có tuỳ chọn phụ. Chẳng hạn với Tật xấu, bạn có thể đi Hối lộ, Làm giả và các mẹo lừa đảo khác.

Sau mỗi kì bạn có thể chọn nhập ngũ lại hoặc rút lui và trở thành thương nhân. Bạn cống hiến càng lâu thì nhân vật càng được tập luyện nhiều, nhưng nếu tại ngũ lâu quá sẽ khiến chỉ số giảm dần do tuổi già. Thậm chí bạn còn có thể bị trục xuất và gặp tai nạn tử vong ngay từ lúc tạo nhân vật! Khi xuất ngũ, bạn nhận được một lợi ích ngẫu nhiên cho mỗi kì: điểm cộng chỉ số, vũ khí, áo giáp hoặc chỉ chút tiền mặt.

Khi tạo xong tổ đội, một phụ nữ bí ẩn xông vào quán bar và thuê bạn đi giao một chiếc đĩa chứa thông tin có thể kết thúc chiến tranh. Sau đó, bạn rời quán và bị phục kích, rơi vào giữa làn đạn của địch mà chưa kịp chuẩn bị hay học cách điều khiển.

Tin xấu là cơ chế chiến đấu cực kì tệ hại. Trận chiến diễn ra theo thời gian thực nhưng với giao diện ì ạch và mỗi lần chỉ có một nhân vật hành động. Điều này có nghĩa là tổ đội sẽ đứng yên khi bạn đang loay hoay ra lệnh cho một nhân vật bắn kẻ địch.

Paragon Software đã phải ra một bản vá để thay đổi cơ chế chiến đấu, cho phép người chơi tạm dừng game và đặt lệnh. Dẫu vậy, chiến đấu vẫn là phần tệ nhất của game. Không có chiến thuật hay phản hồi gì hữu ích cả, bạn chỉ bắn đến chết thì thôi. Hơn nữa, vào thời chưa có Internet thông tìn còn hạn chế nên rất nhiều người chơi không hề biết đến bản vá này.

Nếu bạn sống sót (hoặc chạy thoát) khỏi cuộc phục kích, game sẽ bắt đầu và bạn được tự do khám phá thành phố tí hon qua góc nhìn từ trên xuống.

Bạn sẽ chết ngay lập tức trên hành tinh không có oxy nếu bước ra khỏi cảng vũ trụ mà không mặc đồ phi hành gia.
Du hành vũ trụ ban đầu rất khó với các biến số như các trường hấp dẫn mà sau này được vá cho giống game thùng hơn.

Nhiệm vụ chính của MegaTraveller thực chất chỉ là cái cớ để kiếm tiền nâng cấp tàu và nhân vật cho phần kết game. Về mặt này, bạn có thể thấy ngợp vì mỗi khía cạnh đều có cả tá lựa chọn. Cửa hàng chất đầy các loại vũ khí, áo giáp, vật phẩm và bản nâng cấp. Bạn có thể đi vào toà nhà và nói chuyện với vài NPC (dù họ rất ít nói), thuê một trong 3 phương tiện đặc biệt để khám phá bề mặt hoặc đi sang hành tinh và hệ hành tinh khác.

Cảng vũ trụ là nơi bạn có thể lên tàu hoặc mua tàu mới. Ngoài ra còn có các phần mềm máy tính gia tăng cơ hội né đòn hoặc giúp bạn nhảy giữa các hệ mặt trời. Đúng vậy, tàu của bạn không chỉ cần Jump Drive để di chuyển mà còn cần cả phần mềm để vận hành! Bạn còn có thể nâng cấp máy tính để chạy được cùng lúc nhiều phần mềm hơn.

Cảng vũ trụ cũng là nơi để bạn buôn bán hàng hoá. Mức giá tại các hành tinh là khác nhau nên bạn có thể bắt đầu bằng cách đi buôn. Một lựa chọn khác là tấn công tàu vũ trụ, phá hủy tàu và dùng tia kéo để hút hàng hoá.

Có tám trạm cần người vận hành trên tàu. Ví dụ như khi chiến đấu, bạn cần ai đó bắn súng.
Phần hậu bản tuy mở rộng hơn nhưng lại không sửa được những lỗi nghiêm trọng như cơ chế chiến đấu tệ hại hay các kĩ năng vô dụng.

MegaTraveller đã thất bại ở chỗ hầu hết nội dung bị phí phạm. Nhiệm vụ, cách chiến đấu và khám phá quá đơn giản, không tận dụng được hệ thống của game. V.d: có đến hơn 30 loại vũ khí nhưng chỉ có vài kẻ địch hành động giống hệt nhau.

Game có đến 85 kĩ năng nhưng chính trong sách hướng dẫn cũng ghi rằng 25 cái là vô dụng, chỉ dành cho những ai muốn chơi MegaTraveller phiên bản giấy bút. Và 57 kĩ năng còn lại cũng vô nghĩa như vậy, chẳng đáng sử dụng.

Phần tiếp theo, MegaTraveller 2: Quest for the Ancients (1991) mang đến cốt truyện phi tuyến tính có phần nhỉnh hơn, nhưng vẫn là cơ chế chiến đấu tệ hại cùng độ phức tạp phi lí: có đến tận 125 kĩ năng!

Xét cho cùng, để tận hưởng MegaTraveller CRPG bạn cần tự huyễn hoặc bản thân: hãy bỏ qua (hoặc không để ý) hệ thống vô lí để chìm đắm vào game và tự tạo niềm vui: buôn bán, cướp bóc, tìm hiểu xem thành phố nào cấm đeo vũ khí gì, quản lí bình khí khi khám phá bầu khí quyển độc hại, v.v. Dù có ý nghĩa hay không thì cũng rất ít game có hệ thống phức tạp đến mức này. FE

The Zhodani Conspiracy có số lượng bản vá lớn đến lạ cho một tựa game năm 1990. Đầu tiên là tính năng tạm dừng khi chiến đấu, rồi bản vá thứ hai cải thiện giao diện và cách điều khiển tàu. Những thay đổi này đã được thêm vào bản chuyển hệ sang Amiga và Atari ST.