Might and Magic: Book I - Secret of the Inner Sanctum
*Might and Magic là một cú hit lớn, giành được nhiều giải thưởng và được chuyển sang nhiều hệ máy, bao gồm cả bản remake cho máy NES và hệ máy tính Nhật.
Might and Magic - Book I là game tiên phong trong loạt "blobber" RPG dựa trên tổ đội được John Van Caneghem, người sáng lập ra New World Computing khởi xướng. Trò chơi mang đến một làn gió mới cho phân nhánh vốn do Wizardry thống trị lúc đó, với thế giới mở bên ngoài rộng lớn và hệ thống chiến đấu theo lượt "thực sự", khác với cách chiến đấu theo giai đoạn phổ biến.
Trong các game như Wizardy hay The Bard’s Tale, tất cả lệnh đều được nhập vào đầu lượt rồi mới diễn ra. Might and Magic triển khai lệnh của cả người chơi và kẻ địch ngay tức khắc, tạo ra cơ hội cho người chơi có thể lập tức phản ứng với tình huống.
Cách nào hay hơn còn tuỳ vào ý thích, nhưng cách điều khiển tổ đội trong trận chiến mới này đã mang đến một lựa chọn thú vị.
Thế giới mở đem đến cảm giác tự do mà ít game nào dám cung cấp trước đó. Bản đồ thu hút người chơi, hứa hẹn hành trình khám phá cũng như phát triển và game đã làm được điều đó. Môi trường có cả rừng rậm, sa mạc, đầm lầy, núi non, đại dương và cõi địa đàng.

Thế giới tựa như những mảnh ghép của câu đố lớn chắp vá lại với nhau. Mê cung rừng rậm không được thiết kể để trông tự nhiên, mà là để mang đến thử thách mở ra khu vực bí mật cho phần thưởng lớn hơn, trong đó có cả chìa khoá để mở các khu vực mà bạn đã đi qua trước đó nhưng chưa thể tiến vào.
Cách tận dụng khéo léo những khu rừng dày đặc, vách núi, cổng dịch chuyển và lối đi bí mật của game đã biến nhiều khu vực thành thử thách cần quay trở lại liên tục trước khi bạn có thể tự tin vẽ ô vuông cuối cùng và hoàn thành tấm bản đồ của riêng mình.
Nhiều người sẽ ngần ngại khi phải vẽ bản đồ và ghi chú lại. Nhưng thử thách về tính kỉ luật này khiến việc bước ra khỏi vùng an toàn thật sự ý nghĩa. Vượt qua thử thách mang đến cảm giác vô cùng thoả mãn, và việc tự làm bản đồ riêng thật cẩn thận cũng vậy.
Dựa trên hàng chục câu phép chiến thuật, hệ thống chiến đấu sẽ mang đến cảm giác hồi hộp đến nghẹt thở. Một quyết định tồi có thể dễ dàng khiến thế cờ đảo ngược. Còn quyết định đúng có thể dẫn đến chiến thắng đầy thoả mãn trong cả những tình huống tệ nhất. Dĩ nhiên, không phải mọi trận chiến đều như vậy, nhưng tần xuất của chúng vừa đủ để khiến game trở nên đáng nhớ.
Mặc dù game có mức cân bằng cấp độ nhất định (các cuộc đụng độ luôn ngang với sức mạnh của tổ đội), nhưng cái gì cũng có giới hạn. Lang thang khắp thế giới sớm muộn cũng sẽ dẫn bạn đến với cuộc chạm trán với tử thần. Kể cả trong cùng một khu vực, khi đi vào một vùng hẻo lánh có thể dẫn đến các cuộc chạm trán được định sẵn với mức độ kháng cự khó ngờ, buộc bạn phải luôn cảnh giác.
Cách duy nhất để lưu tiến trình là trở về quán trọ cũng là một yếu tố buộc bạn phải luôn cẩn thận. Game chỉ được lưu vào một ô nhớ duy nhất và ghi đè lên lần lưu trước. Điều này có thể khiến bạn vô cùng ức chế, nhưng cũng khiến các trận chiến trở nên kịch tính hơn.

"Thử thách lớn nhất với tôi là vừa làm người thiết kế/tác giả chính của game vừa làm CEO của công ty. Hai vai trò này luôn khiến tôi bị mâu thuẫn cá nhân. Một mặt, tôi muốn tạo ra game nào cũng thật hoàn hảo, nhiều tính năng hơn, chau chuốt hơn... và mặt khác tôi cần làm ra tiền. Sự thoả hiệp hiện tại của tôi là: nếu tôi còn thu được lợi nhuận, tôi còn có thể tạo ra thêm nhiều game nữa."
– Jon Van Caneghem, tác giả của Might and Magic
Và sau đó là thế giới và cốt truyện. Tính thực tế không được chú trọng nhiều. Bạn sẽ thấy một sự kết hợp kì lạ giữa phép thuật và công nghệ ngoài hành tinh, rồi bị các đàn côn trùng, dơi hút máu và tu sĩ bất ngờ tấn công (nhiều khi còn hợp sức với nhau), nhiều hơn là đội hình Orc và hippogriff phổ biến. Điều này đã giúp trải nghiệm chơi game thêm phần không tưởng mà vẫn không phá game như những tựa trừu tượng khác.
Might and Magic I tuy có ít nội dung chữ nhưng vẫn đủ để tạo nên nền móng về một thế giới phòng phú cùng cốt truyện sẽ được mở rộng trong các bản sau này. NPC sẽ đưa ra một số nhiệm vụ góp phần xây dựng cốt truyện, và một số cái tên huyền thoại sẽ được nhắc đến trong những đoạn văn ở các địa điểm quan trọng trên khắp thế giới.
Tất cả những chiến công của bạn và những mảnh ghép tinh xảo của thế giới rộng lớn này đều dẫn đến màn kết mở đường cho một trong những dòng game phiêu lưu nhập vai dài nhất (10 tựa game!).

Tựa game thứ hai, Might and Magic II: Gates to Another World (1988) gần như không khác gì nhiều. Chẳng hạn như hệ thống chiến đấu khá giống nhau mặc dù có thêm phép thuật, bổ sung kĩ năng mới khi lên cấp còn chạy trốn thì rủi ro hơn.
Hệ thống cấp độ cũng được mở rộng, tăng thêm rất nhiều cấp độ nhưng không ảnh hưởng mấy. Có thêm hai phân lớp mới (Ninja và Barbarian), các kĩ năng phi chiến đấu có thể nhận trong khi khám phá (tìm đường, leo núi, v.v.), tính năng vẽ bản đồ tự động sơ bộ (cần phải có kĩ năng cần thiết để kích hoạt) và đồ hoạ cái tiến đáng kể.
Dù những tựa game Might and Magic ban đầu có lối chơi rắc rối (và đôi khi gây bực tức), cảm giác thoả mãn khi chơi xong vẫn là điều đặc biệt mà hiếm có game nào vượt qua được. Là một nhà phát triển game indie, chúng vẫn truyền cảm hứng cho tôi trong dòng game của riêng mình, Swords and Sorcery để nối gót John Van Caneghem sau nhiều thập kỉ. CC

TIẾT LỘ NỘI DUNG:
Might and Magic II có một phần kết kì lạ và gây tranh cãi: sau trận chiến cuối cùng, bạn sẽ chết nếu không giải được một câu đố cryptogram dưới 15 phút.