S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl

GSC Game World, 2007. Windows

STALKER dựa theo cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng Liên Xô Roadside Picnic (1972) của Arkady và Boris Strugatsky, vốn là nguồn cảm hứng cho cả bộ phim Stalker (1979) của Andrei Tarkovsky.

Trước khi Far Cry 2 và DayZ đưa ra thử thách sinh thái khắc nghiệt, studio Ukraina GSC Game World đã tạo ra STALKER, kết hợp FPS/RPG lấy bối cảnh hiện thực giả tưởng tại Khu vực cấm Chernobyl (Chernobyl Exclusion Zone).

Sau thảm hoạ thứ hai, Zone giờ là nhà của người đột biến và dị thường đi ngược lại định luật vật lí, cũng như những dị vật nhiễm phóng xạ quý giá bị các "stalker" săn lùng. Dưới vai Marked One bị mất trí nhớ, người chơi sẽ tiến vào thế giới mở rộng lớn của Zone trong hành trình truy lùng nhân vật có tên Strelok. Mỗi khu vực của Zone đều có những chướng ngại vật và điểm thú vị riêng, tạo ra vô số cơ hội để tương tác với các NPC, trao đổi vật phẩm hoặc tìm kiếm chiến lợi phẩm trong kho hàng hoặc phòng thí nghiệm ngầm.

STALKER kết hợp khá nhiều lối chơi khác nhau, từ FPS, RPG, sinh tồn kinh dị và sandbox. Trong chiến đấu, trò chơi tạo dấu ấn riêng với các yếu tố chiến thuật như tư thế, ẩn náu và nghiêng người cùng cơ chế vật lí chân thực cho từng phát bắn. Sát thương được tái hiện như thật và không gian mở khiến các màn đấu súng căng thẳng có thể vừa bắt đầu đã kết thúc, càng làm nổi bật cảm giác mong manh. Người chơi phải kiểm soát tài nguyên và chơi cẩn thận nếu muốn sống sót trong thế giới game vốn đã được coi như địa ngục.

Trong Zone có đầy những dị thường, ví dụ như các khu vực có trọng lực không ổn định hay cụm nhiệt độ cao. Để dễ dàng tìm đường vượt qua chúng, bạn có thể ném các bu lông khi di chuyển.

Dù không có hệ thống XP/thăng cấp kiểu RPG nhưng việc quản lí trang bị và hành trang lại là yếu tố sống còn. Có nhiều loại vũ khí, đạn và giáp khác nhau nhưng bạn cần cẩn thận cân nhắc về sức nặng và độ bền của chúng. Tiếp đó là vô vàn hiểm nguy như đói khát, chảy máu, phóng xạ, v.v. Bạn có thể dùng những dị vật rải rác trong Zone để tăng sức kháng chịu, dù thường có nhược điểm (ví dụ: giảm nhiễm xạ nhưng tăng chảy máu).

Đáng buồn là tương tác với NPC thường chỉ giới hạn trong việc nhận nhiệm vụ, trao đổi hoặc hỏi về các tin đồn. Dù vậy, STALKER có nhiều kết thúc khác nhau dựa trên danh tiếng của người chơi đối với các phe phái trong Zone và NPC, cũng như quyết định trong các nhiệm vụ cốt truyện quan trọng.

Zone có rất nhiều mối nguy hiểm, từ bọn cướp và lũ đột biến đến các điểm phóng xạ và dị thường, nhưng mối đe doạ lớn nhất chính là bản chất mang tính hệ thống. Động cơ A-Life của STALKER đặt cho mọi NPC trong game một thói quen sinh hoạt khác nhau theo mục tiêu cá nhân riêng. Dù là đám cướp đấu với stalker đơn độc hay lũ chó dại xông vào khu định cư, các sự kiện vẫn có thể xảy ra dù bạn có ở đó hay không, giúp tạo cảm giác có hồn cho Zone cũng như các nhiệm vụ mới.

Tuy ngột ngạt nhưng Zone vẫn mang đến một vẻ đẹp diệu kì đến lạ thường. Từ tiếng đàn guitar vang lên bên lửa trại cho đến vòng lặp ngày-đêm với hiệu ứng ánh sáng đầy ấn tượng, thế giới của STALKER như một phép ẩn dụ sống động về Mẹ Thiên nhiên đang giành lại cuộc sống. Các tàn tích Liên Xô nổi bật giữa rừng hoa lá, gợi lên cảm giác về một thời lịch sử đã mất, tương tự như Metro 2033. Vì STALKER luôn thưởng cho việc liên tục khám phá nên người chơi sẽ làm quen dần với môi trường xung quanh, để rồi ngắm nhìn khung cảnh và suy ngẫm về bản chất vừa đe doạ vừa cuốn hút của Zone.

Hiệu ứng ánh sáng u ám và âm thanh ảm đạm mang đến một vẻ đẹp lạ lùng cho Zone rộng lớn.

"...[người chơi] không bị giới hạn trong những khu vực chật hẹp trong game bắn súng; họ có thể tuỳ ý hành động và quan sát cách thế giới phản ứng lại. Chúng tôi rất vui vì đã tạo ra sự kết hợp độc đáo giữa FPS và RPG, hoà trộn thêm các yếu tố lén lút và kinh dị để mang đến một trải nghiệm chơi độc nhất cho mỗi người chơi."

– Anton Bolshakov, trưởng dự án STALKER: SoC

STALKER vẫn có khá nhiều lỗi. Khi chiến đấu, chỉ cần một sơ suất chiến thuật nhỏ nhất cũng khiến độ khó bất ngờ tăng vọt, đặc biệt là lúc đối đầu với những kẻ có sức chịu đòn cao đến bất công dù chỉ dùng cùng loại trang bị. Việc quay lại là cực hình nếu bạn mang theo quá nhiều vật phẩm, hay những lỗi kĩ thuật kì quặc có thể làm hỏng nhiệm vụ hoặc AI. Tuy có thể coi đó là ẩn dụ phù hợp cho sự khó lường của Zone, nhưng những vấn đề này hoàn toàn có thể được giải quyết nhờ vô số bản mod và bản vá do fan hâm mộ tạo ra.

Shadow of Chernobyl sau đó đã có thêm hai phần game nữa là Clear Sky và Call of Pripyat. Clear Sky (2008) là bản tiền truyện với chức năng tuỳ chỉnh trang bị và hệ thống phe phái. Người chơi chọn phe để tham chiến và giúp giành các điểm chiến lược hoặc giữ trung lập. Call of Pripyat (2009) là bản hoàn thiện với AI, giao diện, nhiệm vụ, lối chơi lén lút đều được cải thiện và cũng là phần được tinh giản nhất.

Nhưng dù hấp dẫn, những phần game này vẫn không tái hiện được sự ngột ngạt khắc nghiệt của Shadow of Chernobyl. Tuy vậy, dòng game STALKER nổi tiếng với kho mod đồ sộ, và mặc dù bản gốc vẫn mang đến trải nghiệm nguyên bản tuyệt nhất, những mod xuất sắc như Misery và Call of Chernobyl gần đây đã biến Call of Pripyat thành game phải có với fan hâm mộ.

Các dị vật có thể mang đến nhiều bổ trợ như tăng khả năng chống cháy, nhưng thường có điểm bất lợi.

Thành tựu lớn nhất của STALKER: Shadow of Chernobyl là vị thế độc tôn trong việc đưa thể loại kinh dị sinh tồn vào thế giới mở. Giống như Zone, trò chơi vừa đe doạ vừa không khoan nhượng, nhưng ẩn dưới vẻ ngoài đáng sợ là một thế giới sandbox hấp dẫn, mời gọi người chơi khám phá mọi chỗ, nâng cấp trang bị và giải mã bí ẩn của một trong những địa điểm rùng rợn nhất lịch sử game và nhân loại. MIS

Mod của STALKER: Shadow of Chernobyl:

Zone Reclamation Project: Gói sửa lỗi lớn, không thay đổi nội dung nào khác. Rất phù hợp cho lần chơi đầu tiên.

Autumn Aurora 2: Nâng cấp đáng kể về phần đồ hoạ, chỉnh lại phần gameplay và giao diện, đồng thời tích hợp mod Zone Reclamation. Bản mod trọn gói nếu bạn muốn đồ hoạ đẹp hơn.

Lost Alpha: Một bản game lẻ, miễn phí được fan làm dựa trên các ý tưởng ban đầu của game khi còn trong giai đoạn phát triển.

Mod của STALKER: Call of Pripyat:

Misery: Bản nổi tiếng nhất trong tất cả các mod của STALKER, biến Call of Pripyat thành một game sống còn cực khó.

S.T.A.L.K.E.R.: Call of Chernobyl: Dùng engine của Call of Pripyat, kết hợp bản đồ của cả ba game lại thành một game thế giới mở và có rất nhiều mod riêng đi kèm.

PDA của bạn sẽ theo dõi nhiệm vụ và có thể hiển thị thông tin về các kho đồ bí mật khi lục PDA của địch.

Được công bố lần đầu năm 2001, STALKER đã trải qua rất nhiều lần chỉnh sửa trước khi phát hành. Một số tính năng như hệ thống chiến tranh phe phái bị cắt khỏi bản cuối nhưng đã quay lại trong các phần tiếp theo.