Ultima V: Warriors of Destiny

Tiếp nối truyền thống từ U4, hộp game của Ultima V đi kèm một món đồ trang trí có ý nghĩa quan trọng với cốt truyện của game – đồng xu Codex.

Series Ultima có một vị trí đặc biệt trong tim tôi, nhưng đứng đầu vẫn phải là Ultima V – một tựa game mà tôi đã dành hơn 5 năm cuộc đời để tái tạo lại qua một bản mod Dungeon Siege có tên "Lazarus".

Điều gì khiến Ultima V đặc biệt đến vậy? Ba tựa game Ultima đầu thiết lập nền móng các nguyên lý thiết kế cho cả CRPG nói chung, còn Ultima IV đã tiên phong cho khái niệm giá trị phẩm hạnh trong game, Ultima V là tựa RPG đầu tiên mang đến một thế giới giả lập thực sự.

Cái "thế giới giả lập" tôi nói ở đây là một hệ thống tạo nên thế giới ảo luôn vận động và không bị lệ thuộc vào hành động của người chơi, chứ không phải chỉ là bàn cờ cho người chơi vào diệt quái.

Các tựa Ultima trước đã có chu kì ngày và đêm sơ khai với tầm nhìn và quái vật khác nhau tùy theo thời gian trong ngày, nhưng Ultima V đã đưa cơ chế ấy lên một tầm cao mới với lịch trình của NPC – thương nhân sẽ ngủ dậy và mở cửa hàng vào buổi sáng, còn lính gác sẽ đóng cổng thành phố khi đêm xuống để chặn những con quái vật lảng vảng vào thành.

Hơn thế, các vật thể thiên nhiên lần đầu tiên được trở thành vật thể thực sự trong game – những chậu cây và giá sách giờ đây không còn chỉ là một điểm màu ở nền mà giờ đã trở thành một vật thể thực mà bạn có thể di chuyển. Bạn có thể chơi chiếc đàn harpsichord, và nếu đọc kĩ sách hướng dẫn thì bạn còn có thể chơi một giai điệu có hiệu ứng đặc biệt trong thế giới game ấy. Dù đôi khi có được dùng cho giải đố, phần lớn những thứ này chỉ là để khiến thế giới game trông thật hơn và tạo thêm cơ hội cho người chơi khám phá.

Và đó chính là nét đẹp của Ultima V, tựa game đầu tiên có nhà thiết kế nhận ra rằng chỉ cần tạo một thế giới nhập vai tương tác, với một vài yếu tố hạn chế, rồi để người chơi tự do bay nhảy trong đấy, là có vô vàn niềm vui rồi. Nền móng được xây dựng với nguyên lí này sau sẽ len lỏi vào trong mọi game (với nhiều cải tiến) từ Grand Theft Auto đến Skyrim.

Ngoài thành tựu về thiết lập thế giới, Ultima V cũng đã có bước tiến mới về mặt cốt truyện, khi đã lật ngược toàn bộ trọng tâm của Ultima IV – đức hạnh. Tám đức hạnh của Ultima IV giờ đây đã bị Lord Blackthorn, phản diện chính của game, hệ thống hóa thành bộ luật hà khắc độc tài. Đối với một vài nhân vật, Lord Blackthorn là một kẻ tiếm quyền thâm độc, chèn ép dân thường bằng những bộ luật hà khắc; nhưng một số khác lại thu lợi được từ bộ luật ấy và coi nhân vật người chơi và đồng bọn là những kẻ vô pháp nguy hiểm. Bạn sẽ vào vai một nhân vật kiểu Robin Hood, không bao giờ biết được ai là có thể tin tưởng hay ai sẽ tố bạn với chính quyền. Tình huống này đưa bạn đến những câu hỏi thú vị như "đức hạnh còn giữ được ý nghĩa vốn có khi bị cưỡng ép?" và mang phần xám vào cán cân đạo đức của Ultima. Một tình huống mà những thứ "đúng" không bao giờ là rõ ràng và người chơi sẽ phải luôn cảnh giác cao độ.

"[...] ở Ultima IV chỉ có trắng và đen – ý là tốt ra tốt, xấu ra xấu rõ ràng – còn Ultima V mở ra cái vùng xám ở giữa. Rất nhiều nhân vật sẽ cố thuyết phục bạn rằng Blackthorn đang làm điều đúng đắn; một vài người thì nói ông ta là một thế lực xấu xa; còn số khác lại biết là ông ta sai nhưng lại lợi dụng tình hình ấy để thu lợi cá nhân và cũng sẵn sàng tiêu diệt bất kì ai chống đối mình."

– Richard Garriot, cha đẻ của Ultima V

Ultima V cũng đã rất thành công ở phần Underworld – một khu vực khổng lồ mới lần đầu được thêm vào thế giới của dòng game này. Underworld là hệ thống hang động thâm u rộng lớn (và mở) không kém gì thế giới phía trên, và kết nối với lãnh vực phía trên ấy qua các hầm ngục chi chít. Hạt giống mở đầu cho câu chuyện của game là sự biến mất của vị lãnh tụ thực sự (Lord British) tại lãnh địa bóng tối này, và đội ngũ phát triển của Ultima V cũng đã sử dụng điều này như một cơ hội tương tác bằng một cuốn ký sự về hành trình xuyên vào bóng tối của ngài.

Những người chơi thông thái có thể đọc qua phần ký sự ấy và dùng các từ khóa trong đó như kim chỉ nam dẫn đường để lần theo dấu vết của Lord British. Sự đồng điệu giữa trải nghiệm của người chơi ngoài đời thật và nhân vật mà họ chơi trong game sâu sắc đến đáng kinh ngạc.

Để kết lại, Ultima V đã mở đường cho nhiều tựa RPG vĩ đại sau này với những vấn đề nan giải về khái niệm đạo đức mơ hồ, phần tiền truyện hấp dẫn và cả thế giới giả lập thô sơ rộng lớn.

Nếu bạn còn chưa chơi game, thì bạn đang bỏ lỡ một cơ hội trải nghiệm mảnh ghép quan trọng trong lịch sử RPG! IF

Các bản mod:

Ultima V Update Patch: Nếu bạn đang chơi bản MS-DOS của U5, hãy sử dụng mod này để bổ sung phần nhạc âm nhạc hoàn chỉnh mà chỉ có ở các bản port khác.

Ultima V: Lazarus: một bản mod Dungeon Siege dài hơn 60 tiếng, tái tạo lại từ phần cơ bản nhất của Ultima V, với đồ họa 3D hiện đại, âm nhạc chất lượng CD, chiến đấu ở thời gian thực, hội thoại và nhiệm vụ phong phú hơn, và một con đường "tà ác".

Xem thêm ở đây: www.u5lazarus.com